waluta:  
Katalog Juniora.pl
   pomoce logopedyczne okładka  
 Do pobrania:)

Metoda Krakowska

Metoda Krakowska – ogólne informacje

Metoda Krakowska jest neurobiologiczną terapią przeznaczoną dla dzieci z zaburzeniami rozwojowymi  i  genetycznymi.

Kierowana jest do dzieci:

  • z zaburzeniami rozwoju takimi jak: autyzm, zespół Aspergera, afazja, alalia, zagrożenie dysleksją,
  • z zaburzeniami genetycznymi takimi jak: zespół Downa
  • zdrowych, których rodzice chcą zwiększyć możliwości intelektualne swoich pociech.

Twórcą tej metody  jest  profesor Jagoda Cieszyńska, która czerpała wiedzę z wieloletniego doświadczenia  w pracy badawczej i terapii  dzieci z zaburzeniami, dzieci niesłyszących, oraz z najnowszych odkryć neurobiologicznych.

Metoda Krakowska jest zbiorem technik, w której pracuje się z dzieckiem tak ,by osiągnąć kolejne etapy wszystkich funkcji poznawczych, w tej samej kolejności jak przy rozwoju zdrowego dziecka.   

W głównej mierze terapia skupia się na budowaniu języka w umyśle dziecka oraz na nauce komunikacji.

Wokół Metody Krakowskiej krąży wiele mitów. Jeden z nich to informacja, że jest to głównie nauka czytania. To nieprawda!  Na Metodę Krakowską składa się wiele technik  terapeutycznych i tylko stosowanie ich wszystkich przynosi  zamierzone efekty




Pomoce terapeutyczne do Metody Krakowskiej kupisz w naszym sklepie Juniora.pl - przejdź do sklepu




Elementy Metody Krakowskiej i odpowiadające jej kategorie i pomoce w naszym SKLEPIE:

  1. Stymulacja słuchowa - Kategoria: Słucham i uczę się mówić.
  2. Komunikacja ułatwiona – Gesty wizualizacyjne i gesty interakcyjne - Pomoc: Gesty wizualizacyjne – techniki ułatwiające artykulacje głosek.
  3. Manualne Torowanie Głosek - Książka: Manualne Torowanie Głosek
  4. Stymulacja zabawy - Kategoria: Zabawa tematyczna i kierowana
  5. Programowanie języka - Kategoria: Programowanie języka
  6. Dziennik wydarzeń - Pomoc:  Dziennik Wydarzeń
  7. Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania ® - Kategoria:  Nauka Czytania
  8. Terapia funkcji wzrokowych - Kategorie:  Percepcja wzrokowaAnaliza i synteza wzrokowa
  9. Stymulacja funkcji motorycznych - Kategoria:  Duża i mała motoryka
  10. Wybór dominacji ręki - Pomoc:  SWM – Test do badania zagrożenia dysleksją
  11. Stymulacja lewej półkuli mózgu - Kategoria:  Ćwiczenia lewopółkulowe
  12. Kształtowanie zachowań społecznych - Kategoria:  Emocje i relacje społeczne
  13. Stymulacja poznania wielozmysłowego - Kategoria: Percepcja
  14. Stymulacja pamięci – pamięć symultaniczna, pamięć sekwencyjna - Kategoria:  Ćwiczenie pamięci
  15. Ćwiczenia kategoryzacji - Kategoria:  Kategoryzacja
  16. Kształtowanie myślenia przyczynowo-skutkowego - Kategoria:  Historyjki obrazkowe
  17. Logoterapia (rozmowy z rodzicami, wyjaśnienie zasad terapii, przekazanie programu i umożliwienie Rodzicom oglądania prowadzonych zajęć z dzieckiem) - Książka: Lekarz i dusza. Wprowadzenie do ...



Dzięki wykorzystaniu CAŁEGO programu terapii i chronieniu dziecka przed złymi wpływami wysokich technologii takimi jak np.  oglądanie telewizji, dziecko otwiera się na otaczający je świat. Zaczyna zauważać relacje, ludzi,  lepiej słyszy i widzi. Powoli  mowa opiekunów staje się  dla niego zrozumiała i samo potrafi wyrazić słowami  czego potrzebuje  i co czuje.
 
Co mówią o Metodzie Krakowskiej inne mamy? ZOBACZCIE: Dlaczego Metoda Krakowska?


Metoda Krakowska – początki

Początki Metody Krakowskiej sięgają końcówki lat 80-tych. Krakowski Zespół Diagnozy i Terapii, w którym profesor zw. Dr hab. Jagoda Cieszyńska była psychologiem-logopedą, zaczął prowadzić badania nad wpływem wczesnej nauki czytania na dzieci niesłyszące. Terapia przynosiła efekty, dlatego zaczęto ją rozszerzać na dzieci z zaburzeniami rozwoju, które miały problem z komunikacją językową.

Początkowo nazwę wczesnej nauki czytania czyli Symultaniczno-Sekwencyjnej Nauki Czytania® odnoszono do całej terapii, dlatego do dziś krąży nieuzasadniony pogląd, że Metoda Krakowska sprowadza się jedynie do nauki czytania. Nic bardziej mylnego. Od samego początku równolegle z nauką czytania prowadzono terapię rozwoju wszystkich funkcji poznawczych dziecka, chociaż to prawda, że budowa systemu językowego jest nadrzędnym celem tej terapii i jego wpływ dostrzegamy w każdym z siedemnastu elementów terapii. Założeniem neurobiologicznej terapii jest fakt, że człowiek mający zbudowany system językowy i komunikacyjny może w pełni poznać i wyrazić siebie oraz odkryć i zrozumieć otaczający go świat.

Sama nazwa „Metoda Krakowska” powstała dzięki tym, którzy korzystali z tej metody i polecali ją następnym. Metoda Krakowska to wciąż rozwijająca się się metoda terapii. Nieustannie wzbogacana jest o nowe dostępne wyniki badań i doświadczenia rodziców oraz terapeutów.

Terapia neurobiologiczna

Metoda Krakowska to terapia neurobiologiczna. Co to oznacza? Metoda Krakowska wykorzystuje najnowsze wyniki badań dotyczące naszego mózgu. Badania dowodzą, że nasz mózg ma wysoki stopień plastyczności. Nawet u dorosłego człowieka może zachodzić neurogeneza - pod wpływem bodźców zewnętrznych mogą powstawać nowe połączenia pomiędzy neuronami, zmienia się struktura tych połączeń. System nerwowy jest więc plastyczny, może się zmieniać i uczyć. To oznacza, że odpowiednio stymulując mózg można go kształtować i zwiększać jego możliwości. Neurony mają specyficzną właściwość przyrównywaną do mięśni – plastyczność mózgu zwiększa się, gdy neurony zmuszone są do intensywnego wysiłku. Im intensywniejsza stymulacja przez bodźce zewnętrzne tym szybciej rozwijają się odpowiednie funkcje układu nerwowego.

W pierwszych trzech latach życia, kiedy tworzą się nowe połączenia neuronalne, oddziaływanie środowiskowe ma ogromne znaczenie. Niewłaściwa stymulacja może wyrządzić nieodwracalne szkody. Dlatego tak ważna jest rola rodziców i ich oddziaływanie na dziecko, a także istotne jest wczesne rozpoczęcie terapii u dzieci z zaburzeniami rozwoju. Jeżeli dziecko z różnych przyczyn ma zaburzone funkcje rozwojowe (genetyczne, okołoporodowe), to jak najszybsze podjęcie terapii jest kluczowym czynnikiem decydującym o powodzeniu.

Warto także wspomnieć o znaczeniu celowego oddziaływania bodźcami. Podczas procesu uczenia się zwiększa się liczba połączeń neuronalnych. To oznacza, że celowe pokazywanie dziecku jakiś czynności przynosi większe efekty, ponieważ dziecko częściej naśladuje intencjonalne czynności dorosłych. Dzięki terapii, czyli dostarczanie przez rodzica czy terapeutę zamierzonych bodźców i poprzez aktywność własną, dziecko nabywa i kształtuje nowe umiejętności.

Terapia neurobiologiczna zakłada, że dziecko może przejść przez wszystkie etapy rozwoju, jeżeli jego mózg będzie odpowiednio stymulowany poprzez prawidłową „edukację”.

Oczywiście sama stymulacja nie wystarczy. Istotne znaczenie mają też czynniki wpływające na funkcjonowanie naszej kory mózgowej, a zaliczaj się do nich prawidłowa dieta (między innymi eliminująca cukry proste), wysiłek fizyczny, ilość przyjmowanych płynów, słońce czy prawidłowy poziom serotoniny i dopaminy. Podczas terapii należy zadbać o to , by wszystkie te czynniki w optymalny sposób przyczyniały się do rozwoju mózgu dziecka.

Ważne założenia Metody Krakowskiej

  • Nadrzędnym celem terapii jest zbudowanie w umyśle dziecka systemu językowego i komunikacyjnego.
  • Terapia neurobiologiczna to terapia stymulująca rozwój wszystkich funkcji poznawczych dziecka, bez względu na rodzaj zaburzenia, nawet jeśli to jest „tylko” dysleksja.
  • Nauka jest najważniejszą metodą symulacji dziecka. Zdolność mózgu do uczenia się jest nieograniczona, dlatego należy wspierać rozwój funkcji poznawczych i niwelować braki wynikające z różnorakich zaburzeń.
  • W terapii powinna brać udział cała rodzina. Ponieważ dom rodzinny i najbliższe otoczenie jest środowiskiem, które ma największy wpływ na rozwój dziecka, warto aby wszyscy członkowie rodziny znali, rozumieli i umieli stosować zasady Metody Krakowskiej.
  • „Sesje stolikowe” - to metoda pracy z dzieckiem podczas terapii.
  • Konsekwencja i determinacja rodziców to nieodzowny element determinujący powodzenie terapii.
  • W terapii należy wziąć pod uwagę realne możliwości dziecka, odnośnikiem jest nie wiek fizyczny dziecka, a jego wiek umysłowy.



Pomoce terapeutyczne do Metody Krakowskiej kupisz w naszym sklepie Juniora.pl - przejdź do sklepu




Podstawowe elementy Metody Krakowskiej

Program terapii obejmuje rozwój wszystkich obszarów poznawczych dziecka. Na terapię składają się następujące elementy:

  • Stymulacja słuchowa
  • Komunikacja ułatwiona - gesty wizualizacyjne i gesty interakcyjne
  • Manualne Torowanie Głosek®
  • Techniki komunikacyjne
  • Programowanie języka
  • Dziennik wydarzeń
  • Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania®
  • Stymulacja funkcji wzrokowych
  • Stymulacja funkcji motorycznych
  • Wybór dominującej ręki
  • Kształtowanie zabawy tematycznej
  • Stymulacja lewej półkuli mózgu
  • Kształtowanie zachowań społecznych
  • Stymulacja poznania wielozmyłowego
  • Stymulacja pamięci
  • Ćwiczenia kategoryzacji
  • Kształtowanie myślenia przyczynowo-skutkowego
  • Logoterapia

Poniżej omówimy niektóre z tych elementów.

Stymulacja słuchowa

Czy wiesz, że słuchanie nie jest jednoznaczne ze słyszeniem? Słuchanie to fizjologiczny odbiór bodźców słuchowych, natomiast słyszenie to rozumienie znaczenia słuchanych bodźców. Dziecko z zaburzoną percepcją słuchową może słuchać dźwięków dobiegających z otoczenia, reagować na nie, ale bodźce te nie zostaną prawidłowo przetworzone. Na przykład odgłos gotującej się wody w czajniku nie wytworzy w umyśle właściwego obrazu, nie powstanie skojarzenie o gorącej herbacie czy potrzebie zestawienia czajnika z gazu.
Proces odbierania i przetwarzania bodźców słuchowych jest bardzo skomplikowany. Na przykład zaburzenie funkcjonowania lewej półkuli mózgu skutkuje brakiem umiejętności rozpoznawania niejednoczesności bodźców oraz kolejności następowania po sobie kolejnych bodźców akustycznych.

Dziecko z zaburzoną funkcją słuchania ma bardziej aktywną prawą półkule mózgu, która odpowiedzialna jest za wszystkie bodźce niewerbalne i słuchanie muzyczne. Aby zaktywizować lewą półkulę mózgu należy wyeliminować wszystkie bodźce niewerbalne, czyli muzykę, radio, filmy, zabawki z dźwiękami itd. To podstawowa zasada Metody Krakowskiej. Jeśli chcemy, aby dziecko usłyszało co do niego mówimy, należy odciąć go od wszelkich bodźców niejęzykowych.

Dlaczego percepcja słuchowa jest tak ważna? Otóż prowadząc badania nad zależnością percepcji słuchowej i mowy sformułowano ważne wnioski. Mianowicie: w mowie pojawią się tylko te częstotliwości, które usłyszy ucho, a zmiany słyszenia wpływają na zmiany w głosie. Te założenia, opracowane już przez Alfreda Tomatisa, wykorzystano w stworzeniu programu Słucham i uczę się mówić. Program obejmuje słuchanie nagranych płyt na słuchawkach oraz wykonywanie ćwiczeń na podstawie dołączonych do płyt książeczek.

Manualne Torowanie Głosek®

Manualne Torowanie Głosek® to technika opracowana przez terapeutkę Elżbietę Wianecką. Zauważono, że u dzieci z zaburzeniami takimi jak afazja, alalia czy autyzm, aparat mowy nie funkcjonuje prawidłowo. Chodzi tu o pracę żuchwy, warg i języka. Na przykład podczas jedzenia dziecko nie przeżuwa lub robi to w minimalnym stopniu. Zadaniem logopedy jest więc usprawnienie motoryki narządów artykulacyjnych.
Prawidłowe funkcjonowanie narządów artykulacyjnych ma nierozerwalny związek z percepcją mowy, a także z problemami całego układu ruchowego. Dlatego, choć niektórzy kwestionują tą technikę z uwagi wymuszenie ruchu przez logopedę, to warto spojrzeć na nią jak na terapię manualną czy masaż leczniczy i nieodłączny element terapii neurobiologicznej. Podczas pracy logopeda uciska i przesuwa narządy mowy torując ruch artykulacyjny samogłosek i spółgłosek, jednocześnie wypowiadając, tak aby dziecko mogło skojarzyć ruch z prawidłowym dźwiękiem.

Programowanie języka

Z czym kojarzy nam się programowanie języka? Z kodowaniem. Nie wyobrażamy sobie komunikacji językowej bez odpowiedniej konstrukcji zdań i fleksji. Dlatego programowanie języka pomaga zakodować i utworzyć w umyśle dziecka system językowy niezbędny do poznawania świata i wyrażania siebie, czyli do komunikacji.

Metoda Krakowska zakłada kolejne etapy programowania języka zgodne z naturalnymi etapami rozwoju mowy dziecka. Obejmują one wprowadzanie rzeczowników znanych z otoczenia dziecka, czasowników, odmiany rzeczowników, poznawania kolejnych części mowy oraz składni. Zajęcia prowadzone są przez terapeutę przy stoliku. Zawsze nauce towarzyszą wizualne pomoce w postaci zabawek, obrazków itd.

Dziennik wydarzeń

Kolejna technika to wykorzystywanie dziennika wydarzeń. Dlaczego jest to ważne i na czym polega?
Dziecko, które ma problemy z komunikacją językową nie może wyrazić swoich odczuć – nie umie ich nazwać i określić. Nie może wziąć udziału w rozmowie, bo nie jest rozumiane i nie rozumie. Taka sytuacja frustruje i prowadzi do lęku przed nowymi zdarzeniami, brakiem pewności siebie i niechęcią do pracy nad budowaniem języka.

Dziennik wydarzeń jest obrazowym dialogiem pomiędzy dzieckiem a logopedą czy dzieckiem a mamą. Pomaga dziecku wyrażać siebie bez konieczności używania systemu językowego. Uczy też rozumienia drugiej osoby, buduje intensjonalność. Takie dzienniki pozwalają powracać do minionych zdarzeń, ale także przygotować dziecko na to co ma się jeszcze wydarzyć. Umiejscawianie zdarzeń w kalendarzu uczy dziecko linearnego odbierania czasu, pomaga porządkować rzeczywistość.

Dziennik wydarzeń prowadzony jest w oparciu o rysunki oraz zapis językowy dostosowany do aktualnego poziomu dziecka, na początku będą to samogłoski i wykrzyknienia, potem rzeczowniki itd. zgodnie z etapami programowania języka.

Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania®

Zajmijmy się teraz techniką najbardziej charakterystyczną dla Metody Krakowskiej, a więc Symultaniczno-Sekwencyjną Nauką Czytania®. Dlaczego dzieci z zaburzeniami funkcji językowych powinny nauczyć się czytać? Opracowując metodę wczesnej nauki czytania i włączając ją do terapii dzieci zaburzonych wzięto pod uwagę badania neurobiologiczne, neuropsychologiczne oraz na temat kształtowania się mowy. Zrozumiano, że wczesna nauka czytania ma zasadniczy wpływ na kształtowanie się systemu językowego dziecka, na artykulację głosek, a także na poziom funkcji intelektualnych, rozwój koncentrację i uwagę. W przypadku dzieci zaburzonych nauka czytania jest często początkiem komunikacji z otoczeniem.

Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania® na kilku ważnych założeniach:
  • Sylaba a nie fonem jest elementarną jednostką percepcji mowy. To zasadnicza różnica pomiędzy powszechnie przyjętym sposobem nauczania, w której to dzieci uczą się głosek a nauką czytania Metody Krakowskiej, w której poznają samogłoski i sylaby.
  • Nauka czytania naśladuje naturalny proces kształtowania się systemu językowego, czyli etapy mowy – samogłoski, sylaby, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, wyrazy i zdań - a także sposób w jaki maluch uczy się mówić: powtarzanie, rozumienie i nazywanie.
  • Dziecko nie uczy się rozpoznawania liter, ale poznaje ich znaczenie.
  • W nauce czytania ważne jest połączenie obrazu, ruchu i dźwięku, czyli pokazujemy samogłoskę czy sylabę, rysujemy obrazek i mówimy.
  • Naukę czytania zaczynamy w oparciu o prawą półkulę mózgu, czyli symultaniczny, całościowy sposób przetwarzania informacji.

Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania® aktywizuje obie półkule mózgu.

Nauka czytania obejmuje:
  • powtarzanie, rozpoznawanie i odczytywanie trzech podstawowych samogłosek: A,U,I, następnie O,E,Y
  • rozpoznawanie i odczytywanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych
  • globalne rozpoznawanie wyrazów
  • powtarzanie, rozpoznawanie i odczytywanie sylab otwartych. 

Wybór dominującej ręki

Badania naukowe dowiodły, że wybór dominującej ręki jest niezwykle ważny dla formowania się ośrodków mowy w lewej półkuli mózgu. Do trzeciego roku życia dziecko powinno mieć wybraną preferowaną rękę. Wybór ręki dominującej ma zasadniczy wpływ na rozumienie mowy, artykulację, kształtowanie koncentracji, uwagi i sprawności manualnej. Terapeuta sprawdza dominację ręki na podstawie specjalnie przygotowanych ćwiczeń.


Szerszą wiedzę na temat Metody Krakowskiej,  jej zasad, przykładów ćwiczeń, sposobów diagnozowania,  można zdobyć dzięki zapoznaniu się z następującymi książkami:

Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci” J. Cieszyńska-Rożek, Kraków 2013
Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych. Metoda Krakowska”, J. Cieszyńska 2011
Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia”, J. Cieszyńska, M. Korendo, Kraków 2012
Metody wywoływania głosek” J. Cieszyńska, Kraków 2012
Językowa interpretacja świata w wypowiedziach osób z zespołem Aspergera” M.Korendo.

Artykuł powstał na podstawie powyższych książek.


Certyfikowanych terapeutów Metody Krakowskiej można znaleźć  na stronie SzkołaKrakowska.pl -  http://www.szkolakrakowska.pl/2,a,terapeuci-metody-krakowskiej.htm
 
Zachęcamy do zajrzenia na stronę Centrum Metody Krakowskiej gdzie można:
- znaleźć najważniejsze informację o Metodzie Krakowskiej z zakładce FAQ.
- otrzymać fachową poradę od Pani profesor J. Cieszyńskiej lub dr hab. Marty Korendo na Forum


Pomoce terapeutyczne do Metody Krakowskiej kupisz w naszym sklepie Juniora.pl - przejdź do sklepu



Akceptuję
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.